Login

Членовите на универзитетскиот кадар треба да ја употребат нивната Webmail сметка за да се најават на системот.

Универзитет на Југоисточна Европа
оживеј го знаењето!
Export

Програма:

Бизнис аналитика и вештачка интелигенција (2026/2027)

Циклус на студии: Прв циклус (Додипломски)
Факултет: Бизнис и економија
Код на програмата: BAAI-240
Академска година: 2023 / 2024
Титула: Дипломиран економист по бизнис аналитика и вештачка интелигенција
ЕКТС: 240 (4 години)
Решение:

Студиската програма е дизајнирана да одговори на растечката побарувачка за професионалци кои можат да ги комбинираат бизнис знаењата со напредни аналитички вештини и вештини од областа на вештачката интелигенција. Современите организации се потпираат на донесување одлуки базирани на податоци, предиктивна аналитика и интелигентни системи за да останат конкурентни во дигиталната економија што брзо се развива. Програмата ги интегрира основните бизнис дисциплини со современи аналитички алатки, програмерски вештини и апликации на вештачката интелигенција. Студентите развиваат компетенции во анализа на податоци, машинско учење, системи за бази на податоци и дигитална бизнис стратегија, притоа задржувајќи силна основа во економијата, финансиите, менаџментот и маркетингот.
Посебен акцент се става на практичната примена на аналитиката и ВИ во бизнис средините, вклучувајќи управување со синџирот на снабдување, финансиска анализа, дигитална трансформација и стратешко одлучување. Студентите стекнуваат искуство со програмски јазици како Python и аналитички алатки што се користат за бизнис интелигенција, рударење податоци (data mining) и машинско учење. Програмата исто така ја одразува зголемената важност на етичкото управување со вештачката интелигенција, дигиталната трансформација и употребата на интелигентни системи во организациите. Преку предмети како „Регулација, управување и етика на ВИ“, „Интелигентни системи и агентска ВИ“ и „Машинско учење“, студентите стекнуваат знаења потребни за одговорно развивање и имплементација на решенија базирани на ВИ.
Програмата ги подготвува дипломираните студенти за кариери како:
• Бизнис аналитичар
• Аналитичар на податоци
• Специјалист за ВИ во бизнис
• Аналитичар за бизнис интелигенција
• Консултант за дигитална трансформација
• Аналитичар за стратегии базирани на податоци
Дипломираните студенти можат да продолжат со постдипломски студии во областа на бизнис аналитиката, вештачката интелигенција, дигиталниот бизнис или науката за податоци. Програмата исто така ги опфаќа етичките и регулаторните аспекти на вештачката интелигенција. Студентите стекнуваат знаења за одговорна употреба на ВИ, алгоритамска транспарентност и рамки за управување кои се сè повеќе потребни во современите организации и во европските регулаторни рамки.

Дипломираните студенти од оваа програма се подготвени за кариера во области што ја интегрираат анализата на податоци со бизнис одлучувањето, вклучувајќи улоги како бизнис аналитичар, аналитичар на податоци, специјалист за вештачка интелигенција во бизнис и консултант за дигитална трансформација. Тие поседуваат компетенции за користење на аналитички алатки, техники на машинско учење и програмски јазици за анализа на податоци и поддршка на организациските стратегии, и можат да се вработат во различни сектори како финансии, маркетинг, информатичка технологија и консултантски услуги..

Знаење и разбирање

Дипломираните студенти од оваа студиската програма ce стекнуваат со:

Основни бизнис знаења
Цврсто разбирање на фундаменталните бизнис концепти, вклучувајќи менаџмент, финансии, маркетинг, операции и процеси на стратешко одлучување.

Квантитативни и аналитички знаења
Знаења за статистички методи, математичко моделирање и техники за анализа на податоци кои се користат за решавање сложени бизнис проблеми.

Управување со податоци и технологии
Разбирање на структури на податоци, бази на податоци, складирање на податоци (data warehousing) и современи платформи за обработка на податоци што се користат за складирање и управување со големи количини податоци.

Бизнис интелигенција и аналитички алатки
Знаења за аналитички софтвер и програмски околини што се користат во бизнис аналитиката како Excel, SQL, Python, R, Tableau и Power BI за анализа, визуелизација и извештајување на податоци.

Вештачка интелигенција и машинско учење
Разбирање на основните концепти на вештачка интелигенција, алгоритми за машинско учење и методи на предиктивна аналитика применети во бизнис контексти.

Инженерство на податоци и cloud технологии
Знаења за принципите на инженерство на податоци и технологии на облачно компјутерство што се користат за обработка на податоци во голем обем и аналитички системи.

Решавање проблеми базирано на податоци
Разбирање како аналитичките сознанија можат да се интегрираат во бизнис одлучувањето за подобрување на оперативната ефикасност, стратешкото планирање и организациските перформанси.

Етика и управување со податоци
Свесност за етичките аспекти, принципите на приватност на податоци и законските регулативи кои го регулираат одговорното користење на податоци и технологии на вештачка интелигенција.

Современи дигитални технологии
Знаења за тековните технолошки трендови, вклучувајќи вештачка интелигенција, анализа на големи податоци (big data) и cloud computing, како и нивното влијание врз современите организации.

Примена на знаењето и разбирањето

Дипломираните студенти од оваа студиската програма ќе бидат способни да:

Применуваат аналитички методи на реални проблеми
Да користат статистички, квантитативни и компјутерски методи за анализа на бизнис податоци и генерирање на применливи сознанија за организациско одлучување.

Користат алатки за бизнис интелигенција
Да применуваат аналитички алатки и програмски околини како Excel, SQL, Python, R и платформи за визуелизација на податоци (на пр. Tableau и Power BI) за анализа и поддршка на менаџерско одлучување.

Развиваат решенија базирани на податоци
Да дизајнираат и имплементираат аналитички модели и предиктивни алгоритми за подобрување на оперативната ефикасност, маркетинг стратегиите, финансиските перформанси и корисничкото искуство.

Спроведуваат самостојна анализа на податоци
Да идентификуваат релевантни извори на податоци, да собираат и подготвуваат сетови на податоци и да вршат аналитички евалуации за поддршка на бизнис одлуки и стратешки иницијативи.

Ја интегрираат аналитиката во бизнис функциите
Да ги преточуваат аналитичките резултати во бизнис сознанија што поддржуваат одлучување во области како синџир на снабдување, финансии, маркетинг и управување со човечки ресурси.

Ја поддржуваат одлуката базирана на податоци
Да ги применуваат аналитичките резултати за поддршка на стратешки и оперативни одлуки во динамични бизнис средини.

Развиваат аналитички извештаи и dashboard-и
Да дизајнираат dashboard-и, визуелизации и аналитички извештаи кои јасно ги комуницираат комплексните податоци до различни засегнати страни.

Применуваат етички и правни принципи во користење на податоци
Да користат податоци одговорно, почитувајќи ги принципите на управување со податоци, етика и релевантните законски и регулаторни рамки.

Претприемачки и иновативни вештини
Да ги применуваат аналитичките и технолошките знаења за идентификување нови бизнис можности и развој на иницијативи базирани на податоци.

Способност за проценка

Дипломираните студенти од студиската програма ќе бидат способни да:

Критички ги оценуваат податоците и аналитичките резултати
Да ја проценуваат квалитетот, веродостојноста и валидноста на изворите на податоци и аналитичките резултати, идентификувајќи потенцијални пристрасности, ограничувања и ризици во анализите.

Ги толкуваат аналитичките резултати во бизнис контекст
Да ги поврзуваат квантитативните резултати со бизнис целите, пазарните динамики и организациските стратегии со цел поддршка на информирано одлучување.

Избираат соодветни аналитички методи и алатки
Да оценуваат и избираат соодветни аналитички техники, модели и софтверски алатки во зависност од природата на бизнис проблемот и карактеристиките на податоците.

Ја интегрираат аналитиката со бизнис размислувања
Да ги балансираат квантитативните докази со квалитативни фактори, етички импликации и организациски ограничувања при евалуација на алтернативни решенија.

Идентификуваат можности и ризици преку податоци
Да ги анализираат бизнис средините и сетовите на податоци за откривање на стратешки можности, потенцијални ризици и нови трендови релевантни за организациските перформанси.

Развиваат препораки базирани на докази
Да формулираат добро поткрепени препораки и стратешки сознанија врз основа на аналитички докази и логично расудување.

Демонстрираат независно и критичко размислување
Да пристапуваат кон комплексни бизнис и аналитички предизвици самостојно, применувајќи критичко размислување и аналитичка ригорозност во решавање проблеми.

Комуникациски вештини

Дипломираните студенти од студиската програма ќе бидат способни да:

Јасно ги презентираат аналитичките резултати
Да комуницираат комплексни аналитички сознанија и технички информации на јасен, концизен и структуриран начин до техничка и нетехничка публика.

Развиваат ефективни визуелизации на податоци
Да дизајнираат графикони, dashboard-и и аналитички извештаи кои ефикасно ги пренесуваат сознанијата и ја поддржуваат одлуката базирана на податоци.

Подготвуваат професионални аналитички извештаи
Да изработуваат добро структурирани писмени извештаи со документирани аналитички методи, резултати и бизнис препораки.

Ја адаптираат комуникацијата кон различни засегнати страни
Да го прилагодуваат стилот и содржината на комуникацијата според публиката, вклучувајќи менаџери, извршни лица, клиенти и технички специјалисти.

Соработуваат во мултидисциплинарни тимови
Ефективно да работат во меѓуфункционални тимови, споделувајќи аналитички сознанија, учествувајќи во дискусии и интегрирајќи повратни информации од различни перспективи.

Ги преведуваат техничките концепти во бизнис јазик
Да објаснуваат аналитички модели, статистички резултати и технолошки концепти на разбирлив начин за менаџерско одлучување.

Ја поддржуваат одлуката базирана на податоци
Да презентираат и аргументираат аналитички заклучоци и препораки со користење на докази и логично расудување.

Вештини на учење

Дипломираните студенти од студиската програма ќе бидат способни да:

Се ангажираат во доживотно учење
Континуирано да ги ажурираат своите знаења и вештини во согласност со развојот на технологиите, аналитичките алатки и бизнис практиките во областа на анализа на податоци и вештачка интелигенција.

Самостојно стекнуваат нови знаења
Да ги идентификуваат личните потреби за учење и самостојно да пристапуваат до релевантни ресурси како академски публикации, професионални обуки и дигитални платформи за учење.

Се прилагодуваат на нови технологии
Да учат и применуваат нови програмски јазици, аналитички методи и технолошки алатки поврзани со бизнис аналитика и вештачка интелигенција.

Рефлектираат за сопственото учење и развој
Да ги оценуваат сопствените процеси и резултати на учење со цел подобрување на аналитичките компетенции и професионалните перформанси.

Истражуваат и оценуваат информации
Да идентификуваат, критички да оценуваат и интегрираат информации од различни извори за поддршка на аналитичка работа и одлучување.

Развиваат стратегии за решавање проблеми
Да применуваат аналитичко размислување и стратегии за учење при решавање на непознати проблеми и развој на иновативни решенија базирани на податоци.

Учествуваат во професионален развој
Да учествуваат во професионални обуки, работилници, сертификати и други можности за учење со цел унапредување на експертизата во бизнис аналитика и сродни дигитални технологии.

Семестар 1

  • [C2640] [6 ЕКТС] Принципи на менаџмент
    Предметот има за цел да ги запознае студентите со суштината на управувањето и да создаде база што ќе биде надополнета со други менаџерски и организациски предмети што студентите ќе ги слушаат за време на нивното студирање. Овој предмет има неколку главни цели, и тоа: Студентите да ги разбираат и објаснуваат клучните концепти и теории за управување. - Да иницираат критичко размислување во училницата. - Да оспособат студентите да ги користат добиените информации за да даваат проценки и да градат аргументи. - Да ги развиваат комуникациските вештини на учениците. - Да се информираат студентите за процесот на управување и задачите на менаџерот. - Да се информираат студентите за процесот на планирање. - Да се информираат студентите со процесите и моделите на донесување одлуки. - Да се запознаат студентите со организацијата, вклучително и поделбата на трудот и ширината и длабочината на управувањето. - Студентите треба да бидат во можност да применат во пракса знаење за индивидуално-организациски односи и разни елементи поврзани со организациското однесување, вклучувајќи ја и личноста, однесувањето и перцепциите. - Студентите да се стекнуваат со знаења мотиввацијата и теориите за мотивација.
  • [C2638] [6 ЕКТС] Основи на економија и бизнис
    Цели:  Да се разберат основните концепти на економијата и бизнисот.  Да се развие способност за анализа на релациите меѓу економските фактори и деловните одлуки.  Да се оспособат студентите за користење на основната економска и бизнис терминологија.  Да се поттикне критичко размислување и способност за поврзување на теоријата со реалните пазарни практики. По завршување на предметот, студентот ќе може:  Да ги објасни основните концепти на економијата и бизнисот.  Да ги идентификува факторите што влијаат врз функционирањето на пазарите и претпријатијата.  Да ги примени основните знаења за анализа на едноставни економски и бизнис ситуации.  Да комуницира ефективно економски и бизнис идеи.
  • [C2639] [6 ЕКТС] Mатематика за бизнис
    Цели на предметот: - Студентите ќе се поттикнуваат за активно учество во дискусијата, во решавање на задачи и различни проблеми од предметот математика. - Студентите да ги познаваат основните поими од линеарната алгебра и да ги применуваат своите знаеење преку линеарни модели од областа на енергија, економија и животна средина. - Студентите добро ја ги разбираат аритметичката и геометриската прогресија и ја применуваат во решавање на различни проблеми од областа на енергија, економија и животна средина. - Студентите да поседуваат доволно знаење од областа на финансиската математика како и нивна примена во областа на енергија, економија и животна средина.
  • [C2121] [3 ЕКТС] Бизнис, влада и општество
    Предметот има за цел создавање, развивање и унапредување на знаењата на студентите во областа на релациите помеѓу бизнисот, владините институции и општеството. Преку овој предмет, студентите ќе се стекнат со основни и практични знаења за:  значењето на курсот БВО за идните менаџери и професионалци;  корпорациите и нивните стејкхолдери;  управувањето со јавни прашања и односите со засегнатите страни;  функционирањето на бизнисот во глобализиран свет;  организациската етика и одговорност;  релацијата бизнис–влада;  улогата на технологијата и нејзиното влијание врз општествените и економските односи;  современите предизвици во односот помеѓу економскиот развој, владеењето и јавниот интерес.
  • [C2861] [3 ЕКТС] Деловно комуницирање
    Целта на овој предмет да ги запознае студентите со основните принципи на деловната комуникација и да ја развие нивната способност за ефективна комуникација во професионални и организациски средини. Курсот се фокусира на подобрување на вербалните, невербалните, писмените и дигиталните комуникациски вештини кои се неопходни за соработка, преговарање и професионална интеракција во современите деловни организации. По завршувањето на овој предмет, студентите ќе бидат способни да: 1. Разберат принципите и важноста на деловната комуникација во организациите. 2. Применат техники на вербална и невербална комуникација во професионални контексти. 3. Подготвуваат јасни и ефективни пишани деловни документи како што се е-пошта, извештаи и меморандуми. 4. Демонстрираат ефикасни комуникациски вештини на состаноци, презентации и преговори. 5. Соодветно користат дигитални алатки за комуникација во професионални средини. 6. Јасно и професионално комуницираат идеи во мултикултурни и организациски услови.
  • [3 ЕКТС] Англиски јазик
    • [E2532] Англиски јазик 1
    • [E2533] Англиски јазик 2
    • [E2534] Англиски јазик 3
    • [E2535] Англиски јазик 4
    • [E2536] Англиски јазик 5
    • [BEEN-01] Деловен англиски 1
    • [BEEN-02] Деловен англиски 2
  • [3 ЕКТС] Албански/Македонски јазик
    • [BAM1010] Албански јазик за почетници 1
    • [BAM2010] Албански јазик за почетници 2
    • [BS018] Македонски јазик за почетници 1
    • [BS152] Македонски јазик за почетници 2
    • [MLIL-01] Македонски јазик средно ниво 1
    • [MLIL-02] Македонски јазик средно ниво 2
    • [MAPP1010] Македонски јазик за професионални цели 1

Семестар 2

  • [CBE-302] [6 ЕКТС] Бизнис -Калкулус
    Предметот е дизајниран да им обезбеди на студентите разбирање на фундаменталните концепти и нивната практична примена во областите на бизнисот, економијата и финансиите. Студентите треба да бидат способни да применуваат техники на калкулус за решавање проблеми од реалниот свет кои вклучуваат оптимизација, маргинална анализа и економско моделирање. Резултати од учењето: - Студентите ќе ги разберат главните концепти на калкулусот, вклучувајќи ги лимесите, изводите и интегралите, како и непрекинатоста, диференцијабилноста и оптимизацијата. - Ќе бидат способни да применуваат математички техники на економски модели за анализа на функции на трошоци, модели на приходи и максимизација на профитот. Разбирање на врските помеѓу маргиналниот трошок, маргиналниот приход и маргиналниот профит. - Решавање проблеми со оптимизација и толкување на математички резултати во контекст на деловни и економски одлуки.
  • [CBE-203] [6 ЕКТС] Микроекономија
    Предметот има за цел да ги запознае студентите со принципите и концептите на микроекономијата, што ќе им овозможи и ќе ги снабдува студентите по бизнис и економија со потребните аналитички алатки и техники за да анализираат и да дадат решенија за релевантни и актуелни прашања од областа на микроекономијата. Овој предмет ќе ги оспособи студентите со теоретско и практично знаење како што следува: 1. Анализа на побарувачката и понудата и рамнотежата на пазарот; 2. Еластичноста и нејзина примена, 3. Анализа на трошоците и нивна примена; 4. Анализа на максимизацијата на профитот во сите видови на конкуренција; 5. Целосна и нецелосна конкуренција; и 6. Влада и микроекономија.
  • [C2641] [6 ЕКТС] Принципи на маркетинг
    Овој предмет им нуди на студентите еден преглед на маркетинг функциите , со акцент создавање на вредност преку маркетинг, истражување на пазарот, однесувањето на потрошувачите , стратегии на цените, маркетинг канали и дистрибуција, и методи на промоција. Студентите ќе можат:  ја разберерат улогата на маркетинг во рамките на општеството и во рамките на економскиот систем.  - да ја научат виталната улога на маркетинг во рамките на една фирма и потребните односи помеѓу маркетинг и други функционални области на бизнисот.  да сметаат на различни области на одлуки во рамките на маркетинг и на алатки и методи кои се користат од страна на маркетинг менаџерите за донесување на одлуки .  да научат клучните маркетинг принципи и терминологија и концепти.  да ценат како маркетиншкиот аспект е важен во нивниот личен и професионален развој.
  • [C2120] [6 ЕКТС] Принципи на сметководство
    Целта на предметот е да им помогне на студентите да ја разберат суштината на сметководството; да ги научат основните концепти и принципи на сметководството. Во оваа насока, предметот има за цел да им обезбеди на студентите знаење и разбирање за финансиските извештаи, нивните ставки, основните правила на книжење, општо прифатените принципи на сметководството, итн.
  • [3 ЕКТС] Албански/Македонски јазик
    • [MAPP1020] Македонски јазик за професионални цели 2
    • [BAM1010] Албански јазик за почетници 1
    • [BAM2010] Албански јазик за почетници 2
    • [BS018] Македонски јазик за почетници 1
    • [BS152] Македонски јазик за почетници 2
    • [MLIL-01] Македонски јазик средно ниво 1
    • [MLIL-02] Македонски јазик средно ниво 2
  • [3 ЕКТС] Англиски јазик
    • [E2532] Англиски јазик 1
    • [E2533] Англиски јазик 2
    • [E2534] Англиски јазик 3
    • [E2535] Англиски јазик 4
    • [E2536] Англиски јазик 5
    • [BEEN-01] Деловен англиски 1
    • [BEEN-02] Деловен англиски 2

Семестар 3

  • [EBE-410] [6 ЕКТС] Трговско право
    Студентите треба да поседуваат знаења и вештини за: • Разбирање и интерпретирање на основните концепти на трговското право, вклучувајќи ги договорите и правните односи помеѓу трговските субјекти; • Примена на знаењата од граѓанското право и правото на правните лица во трговскиот контекст; • Анализа и оценка на правните односи и обврски во трговската дејност и секојдневниот бизнис; • Решавање конкретни правни проблеми кои се поврзани со трговската дејност и владеењето на правото во оваа област.
  • [CBE-402] [6 ЕКТС] Финансиско сметководство
    Целта на овој предмет е да обезбеди знаења и вештини за процесот на евидентирање, сумирање и известување на деловните трансакции на трговските друштва, во согласност со Законот за сметководство во РСМ и Меѓународните сметководствени стандарди (МСС). Посебен акцент се става на изготвувањето и толкувањето на финансиските извештаи, вклучувајќи: Биланс на состојба и Биланс на успех, Даночен биланс – Данок на добивка и на вкупни приходи, како и други извештаи согласно Законот за водење сметководство во РСМ.
  • [CBE-303] [6 ЕКТС] Макроекономија
    Студентите ќе стекнат знаења за: - макроекономските поими и категории, кои се предуслов за функционирање на една национална економија која е дел на еден поширок глобален економски систем; - значењето на најглавните макроекономски индикатори како што се: бруто -национален производ, национален доход, економски раст, економски циклус, инвестиции и јавна потрошувачка, инфлација, невработеноста, пари и банки, буџет, биланс на плаќање и др.; - основните инструменти на макроекономска анализа (агрегатна понуда и побарувачка) и макроекономски политики (монетарна и фискална политика) и др.; - ефикасното функционирање на една национална економија, споредувајќи ја со современите пазарни економии, означувајќи во таа насока разлики, сличности и можности за иден развој на соодветната кономија; - знаења од областа на макроекономијата, кои ќе му овозможат поедноставен пристап кон другите напредни макроекономски предмети.
  • [C2864] [6 ЕКТС] Статистика за бизнис
    Цели на предметoт: • Да се разберат и применат статистички методи за анализа на економски показатели, потрошувачка на енергија и еколошки параметри. • Да се користи статистика за предвидување и поддршка на одлучување во различни сектори. • Да се владее со користење на статистички софтвери како SPSS, R, Python и Excel. Резултати од учењето: • Студентот ќе може да ги анализира економските показатели (БДП, невработеност, инфлација) и да интерпретира податоци за енергија и животна средина. • Студентот ќе примени статистички методи за предвидување на потрошувачката на енергија и еколошкото влијание. • Студентот ќе подготвува структуирани извештаи и интерпретации базирани на статистички податоци.
  • [3 ЕКТС] Англиски јазик
    • [E2532] Англиски јазик 1
    • [E2533] Англиски јазик 2
    • [E2534] Англиски јазик 3
    • [E2535] Англиски јазик 4
    • [E2536] Англиски јазик 5
    • [BEEN-01] Деловен англиски 1
    • [BEEN-02] Деловен англиски 2
  • [3 ЕКТС] Изборен/Дигитални компетенции
    • [E3073] Дигитални компетенции
    • [E3076] Дизајн на дигитални медиуми
    • [E3077] Вовед во сајбер безбедност
    • [E3071] Вештачка интелигенција: Алатки и апликации
    • [E3072] Моделирање со табеларни пресметки

Семестар 4

  • [CBEM-603] [3 ЕКТС] Oрганизациско однесување
    Целта на овој предмет е да им обезбеди на студентите фундаментално знаење за организациското однесување, фокусирајќи се на тоа како поединците и групите се однесуваат во рамките на организациите. Курсот ги испитува клучните концепти како што се мотивација, лидерство, комуникација, групна динамика и организациска култура, овозможувајќи им на студентите да го разберат и анализираат однесувањето во организациските услови. Резултати од учењето: • ги објаснат основните концепти и теории на организациското однесување • да анализираат индивидуалното однесување во организациите, вклучувајќи ја личноста, перцепцијата и мотивацијата • да ја разберат групната динамика и тимската работа во организациските услови • да ги евалуираат стиловите на лидерство и нивното влијание врз организациските перформанси • да ги анализираат комуникациските процеси во рамките на организациите • да го разберат влијанието на организациската култура и организациската структура врз однесувањето на вработените • да ги применат концептите на организациското однесување во реални организациски ситуации
  • [C2130] [3 ЕКТС] Меѓународен бизнис
    Предметот има за цел да им обезбеди на студентите длабоко разбирање на глобалната бизнис средина и комплексните сили што ја поттикнуваат глобализацијата, вклучувајќи технолошки промени, либерализација на трговијата и развој на потрошувачките преференции. Посебно внимание се посветува на истражување на различните стратегии што компаниите ги применуваат при влез на меѓународни пазари, како што се извоз, заеднички вложувања, франшиза и странски директни инвестиции, при што се истакнуваат предностите и ограничувањата на секој пристап. Дополнително, студентите критички ќе ги анализираат политичките, економските и културните ризици и можности што влијаат врз меѓународните бизнис активности, со што ќе се оспособат да ги препознаат и предизвиците и придобивките од прекуграничните операции. Курсот исто така има цел да ги опреми студентите со суштински вештини за носење информирани одлуки поврзани со меѓународна трговија, инвестиции и финансии, преку интегрирање на теоретски знаења со практични студии на случаи. Конечно, акцентот се става на разбирањето на поширокото влијание на меѓународниот бизнис врз локалните економии и култури, поттикнувајќи ги студентите да оценат како глобалните бизнис практики влијаат врз развојот, вработувањето, одржливоста и културната размена во различни региони од светот.
  • [C2124] [6 ЕКТС] Бизнис информациски системи
    Цели: • Да ги разберат основните концепти на бизнис информациските системи. • Да ја објаснат улогата на ИС во стратегијата, менаџментот и одлучувањето. • Да ги анализираат прашањата за етика, приватност и безбедност. • Да развијат практични вештини за користење дигитални системи во бизнис. Резултати од учењето: Студентите ќе бидат способни да: • Ги дефинираат ИС и да ги објаснат нивните клучни функции. • Ги идентификуваат можностите за конкурентска предност преку ИС. • Ги применат знаењата за бази на податоци, мрежи и деловни апликации. • Го оценат влијанието на ИС врз општеството, организациите и поединците.
  • [CBE-401] [6 ЕКТС] Оперативен менаџмент
    Студентите се запознаат со сложената проблематика на управување со производството сфатено како процес на планирање и организирање на производството, но и како контрола на функционирањето на производството како систем, за да се остварат целите на производството на најефективен и најефикасен начин. Во тие рамки, особено внимание се посветува на следните аспекти на производствениот менаџмент: производството како систем, планирање на системот на производството, производ- дизајн на производот, производ - квалитет на производот, производ - производствена програма, локација на производството, производствен капацитет, производствена опрема, фабрички згради, планирање на фабричкиот простор, производствени процеси, планирање и следeње на производството во време, контрола на залихите, системот на складирање и внатрешен транспорт, одржување на опремата и градежните објекти и обезбедување на производството со енергија, контрола на трошоците и организациона структура на производството.
  • [CBM-502] [6 ЕКТС] Финансии на корпорации
    Целите на овој предмет се насочени кон обезбедување основни знаења и проширување на постојните компетенции на студентите во насока на разбирање на современите теоретски и практични аспекти на финансискиот менаџмент и корпоративните финансии. Посебен акцент се става на анализата на состојбата и перформансите на деловните субјекти/акционерските друштва преку финансиските извештаи и други релевантни извори, како и на примената на современи техники за инвестициско одлучување.
  • [3 ЕКТС] Англиски јазик
    • [E2532] Англиски јазик 1
    • [E2533] Англиски јазик 2
    • [E2534] Англиски јазик 3
    • [E2535] Англиски јазик 4
    • [E2536] Англиски јазик 5
    • [BEEN-01] Деловен англиски 1
    • [BEEN-02] Деловен англиски 2
  • [3 ЕКТС] Изборен/Дигитални компетенции
    • [E3073] Дигитални компетенции
    • [E3076] Дизајн на дигитални медиуми
    • [E3077] Вовед во сајбер безбедност
    • [E3071] Вештачка интелигенција: Алатки и апликации
    • [E3072] Моделирање со табеларни пресметки

Семестар 5

  • [ECS-609] [6 ЕКТС] Вовед во вештачка интелегенција
    Целта на овој предмет е да ги воведе основните концепти и методи на вештачката интелигенција, вклучувајќи интелигентни агенти, претставување на знаење, техники на пребарување, логичко и веројатносно резонирање и основни концепти на машинско учење. Предметот дава преглед на тоа како системите на вештачка интелигенција се користат за решавање проблеми и донесување одлуки во современи дигитални и деловни средини. По завршување на предметот студентите ќе бидат способни да: 1. Ги објаснат основните концепти и терминологија на вештачката интелигенција. 2. Го опишат улогата на интелигентните агенти, претставувањето на знаење и алгоритмите за пребарување во системите на ВИ. 3. Ги разберат основните методи на логичко и веројатносно резонирање. 4. Ги идентификуваат главните пристапи на машинско учење и невронски мрежи. 5. Ги препознаат примените на вештачката интелигенција во современи дигитални и деловни средини. 6. Ги анализираат придобивките и ограничувањата на технологиите на ВИ.
  • [C2306] [6 ЕКТС] Програмирање во Python
    Целта на овој предмет е да ги запознае студентите со основите на програмирањето со користење на програмскиот јазик Python. Курсот развива основни програмски вештини, вклучувајќи типови на податоци, контролни структури, дизајн на алгоритми, функции и објектно-ориентирано програмирање. Студентите ќе научат како да го користат Python за решавање практични проблеми и да извршуваат основни задачи за анализа на податоци релевантни за апликации за деловна аналитика и вештачка интелигенција. По завршувањето на предметот, студентите ќе бидат способни да: • Ги разберат основните принципи на програмирање и алгоритамско размислување. • Пишуваат Python програми користејќи променливи, контролни структури, функции и модули. • Применуваат концепти на објектно-ориентирано програмирање во Python. • Користат Python библиотеки за основна манипулација и анализа на податоци. • Развиваат едноставни апликации и скрипти за решавање на деловни и аналитички проблеми. • Подготвуваат збирки на податоци и вршат прелиминарна анализа на податоци за понатамошни курсеви за аналитика и вештачка интелигенција.
  • [C2865] [3 ЕКТС] Регулација, управување и етика на вештачката интелигенција
    Цели на предметот: • Запознавање на студентите со регулаторните, управувачките и етичките димензии на вештачката интелигенција во современите организации и општеството. • Обезбедување знаење за меѓународните и регионалните регулаторни рамки што ги регулираат технологиите за вештачка интелигенција. • Развивање разбирање за принципите на одговорна вештачка интелигенција, вклучувајќи праведност, транспарентност, отчетност и приватност. • Анализирање на етичките предизвици поврзани со алгоритамското донесување одлуки, управувањето со податоци и автоматизираните системи. • Опремување на студентите со аналитички алатки за оценување на општествените и деловните импликации од усвојувањето на вештачката интелигенција. • Поттикнување на критичко размислување во врска со одговорните иновации и одржливата дигитална трансформација. По завршувањето на предметот, студентите ќе бидат способни да: 1. Дефинираат и објаснат клучни концепти поврзани со управувањето и регулирањето на вештачката интелигенција. 2. Идентификуваат главните етички предизвици поврзани со распоредувањето на системите за вештачка интелигенција во бизнисот и општеството. 3. Анализираат меѓународни регулаторни рамки, вклучувајќи го Законот за вештачка интелигенција на Европската Унија и иницијативите за глобално управување. 4. Евалуираат ризици поврзани со алгоритамска пристрасност, дискриминација, транспарентност и отчетност. 5. Применуваат принципи на одговорна вештачка интелигенција во донесувањето деловни одлуки и организациското управување. 6. Евалуираат етички импликации од апликациите на вештачката интелигенција во финансиите, маркетингот, јавната администрација и дигиталните платформи. 7. Развиваат препораки за политика или управување за одговорно усвојување на вештачката интелигенција во организациите. 8. Соработуваат за анализа на студии на случај поврзани со етиката и регулирањето на вештачката интелигенција.
  • [C2126] [3 ЕКТС] Управување со синџирот на снабдување
    Цели: Да ги разбере основните концепти на синџирот на снабдување. Да развие вештини за планирање, организирање и управување со логистички процеси. Да ги оспособи студентите за користење на стратегии и алатки за оптимизација на снабдувањето и дистрибуцијата. Резултати од учење: Објаснува концепти и модели за управување со синџир на снабдување. Анализира улогата на логистиката во организациските перформанси. Применува методи за управување со ресурси, залихи и транспорт. Предлага стратегии за подобрување на ефикасноста на синџирот на снабдување.
  • [6 ЕКТС] Изборен од друга единица
    • [CPA-201] Јавно лидерство и организациски развој
    • [E2739] Етика во јавни институции
    • [ECS3060] Професионална ИТ-етика
    • [CCS-102] Интернет технологии
    • [E2698] Контрола на болнички инфекции
    • [C2527] Основи на дизајн-студио
    • [E2842] Меѓународно право за правата на човекот
    • [E2996] Новите репродуктивни технологии и правото
    • [EPRNM-02] Односи со јавност и нови медиуми
    • [EFE-129] Албански jазик и култура на пишување
    • [EFB-03] Лични финансии
    • [EBE-408] Менаџмент на проекти
    • [EBE-403] Бизнис-план
    • [E2997] Економија на здравиот разум
    • [EDOL-03] Дигитална и он-лајн писменост
    • [E2531] Англиска литература и филм
  • [6 ЕКТС] Изборнен предмет од бизнис
    • [E3079] Деловна етика и корпоративна одговорност
    • [E3080] Бизнис консалтинг и решавање на проблеми
    • [CBEE-803] Пазар на трудот
    • [EBEE-605] Економија на животната средина
    • [EBA034] Локален економски развој
    • [C2132] E-трговија
    • [E2750] Анализа на податоци со Python/R
    • [EBEF-801] Финансиско моделирање
    • [E3085] Финансии во претприемништвото
    • [E3086] Преговарање и менаџирање со конфликти
    • [E3084] Менаџмент на продажба и односи со клиенти
    • [CEM-503] Менаџмент на човечки ресурси

Семестар 6

  • [C2128] [6 ЕКТС] Стратегија и организација
    Целта на предметот е студентите да стекнат знаења за концептите и процесите на стратегискиот менаџмент и организацијата на претпријатијата. Предметот се фокусира на анализа на надворешната и внатрешната средина на организациите, формулирање и имплементација на стратегии, како и улогата на организациската структура во реализацијата на стратегијата. Резултати од учењето: • ги разберат основните концепти на стратегискиот менаџмент • ја анализираат надворешната и внатрешната средина на организациите • идентификуваат и оценуваат конкурентски стратегии • ја разберат поврзаноста помеѓу стратегијата и организациската структура • развијат аналитички способности за стратегиско одлучување
  • [CCS-403] [6 ЕКТС] Бази на податоци
    Овој предмет опфаќа воведување на дизајнирање и користење на бази на податоци, со краток вовед во внатрешноста на системите за управување со релациони бази на податоци. Предметот вклучува опширен покриеност на релациони модел, релациона алгебра, и SQL. Овој предмет исто така опфаќа и краток вовед во дизајнирањето на релациони бази на податоци базиран на концептуален дизајн и функционални зависности и нормални форми. Студентот кој успешно ќе го заврши овој курс ќе биде во можност да користи моделите и концептите на дизајнирање на бази на податоци. Студентот ќе биде во можност да користи бази на податоци, да дизајнира едноставни и одредени бази на податоци базирани на релациони модел на бази на податоци, да користи MS SQL Server системот за управување со база на податоци (DBMS), SQL јазикот и имплементација на пребарувања. По завршување на предметот студентите ќе бидат способни да: 1. Ги објаснат основните концепти на системите за управување со бази на податоци. 2. Го разберат релациониот модел и принципите на дизајнирање на бази на податоци. 3. Дизајнираат концептуални модели користејќи E-R моделирање. 4. Применуваат техники на нормализација при дизајнирање на бази на податоци. 5. Користат SQL јазик за креирање, манипулација и пребарување на податоци. 6. Имплементираат и управуваат со едноставни бази на податоци во DBMS системи.
  • [ECS-604] [6 ЕКТС] Податочно рударство
    Целта на овој предмет е да ги воведе основните концепти и техники на рударење на податоци и откривање на знаење од големи бази на податоци. Студентите ќе научат методи за претходна обработка на податоци, складирање на податоци, класификација, предвидување, кластерирање, рударење на правила за асоцијација и визуелизација на податоци. Курсот, исто така, се фокусира на градење и евалуација на аналитички модели и толкување на резултатите. Во практичниот дел од курсот, студентите имплементираат алгоритми и модели за рударење на податоци користејќи Python и современи алатки за анализа на податоци. По завршување на предметот студентите ќе бидат способни да: 1. Го разберат процесот на откривање знаење од податоци (KDD). 2. Применуваат техники за препроцесирање и трансформација на податоци. 3. Користат методи за класификација, предвидување и кластеризација. 4. Применуваат алгоритми за генерирање на асоцијативни правила. 5. Градат и евалуираат аналитички модели со користење на современи алатки. 6. Ги интерпретираат и визуелизираат резултатите од анализата на податоци.
  • [6 ЕКТС] Изборен од друга единица
    • [CPA-201] Јавно лидерство и организациски развој
    • [E2739] Етика во јавни институции
    • [ECS3060] Професионална ИТ-етика
    • [CCS-102] Интернет технологии
    • [E2698] Контрола на болнички инфекции
    • [C2527] Основи на дизајн-студио
    • [E2842] Меѓународно право за правата на човекот
    • [E2996] Новите репродуктивни технологии и правото
    • [EPRNM-02] Односи со јавност и нови медиуми
    • [EFE-129] Албански jазик и култура на пишување
    • [EFB-03] Лични финансии
    • [EBE-408] Менаџмент на проекти
    • [EBE-403] Бизнис-план
    • [E2997] Економија на здравиот разум
    • [EDOL-03] Дигитална и он-лајн писменост
    • [E2531] Англиска литература и филм
  • [6 ЕКТС] Изборен предмет од бизнис
    • [E3079] Деловна етика и корпоративна одговорност
    • [E3080] Бизнис консалтинг и решавање на проблеми
    • [CBEE-803] Пазар на трудот
    • [EBEE-605] Економија на животната средина
    • [EBA034] Локален економски развој
    • [C2132] E-трговија
    • [E2750] Анализа на податоци со Python/R
    • [EBEF-801] Финансиско моделирање
    • [E3085] Финансии во претприемништвото
    • [E3086] Преговарање и менаџирање со конфликти
    • [E3084] Менаџмент на продажба и односи со клиенти
    • [CEM-503] Менаџмент на човечки ресурси

Семестар 7

  • [ECS3080] [6 ЕКТС] Машинско учење
    Целта на овој предмет е да ги воведе основните концепти, техники и алгоритми на машинското учење. Студентите ќе научат како машините можат да учат шеми од податоци и да ги користат овие шеми за да донесуваат предвидувања и одлуки. Предметот опфаќа методи на учење под надзор и без надзор, евалуација на модели и практична имплементација на алгоритми за машинско учење. Студентите ќе применуваат техники на машинско учење во проблеми од реалниот свет користејќи модерни алатки за анализа на податоци. Резултати од учењето По завршување на предметот студентите ќе бидат способни да: 1. Ги разберат основните концепти на машинското учење. 2. Ги разликуваат методите на надгледувано и ненадгледувано учење. 3. Имплементираат основни алгоритми на машинско учење. 4. Градат и евалуираат предиктивни модели. 5. Ги анализираат и интерпретираат резултатите од моделите на машинско учење. 6. Применуваат алгоритми на машинско учење за решавање на реални проблеми.
  • [C2872] [6 ЕКТС] Инженерство на податоци
    Целта на овој предмет е да ги научи основите на моделирање на податоци, чистење, трансформација и складирање. Како такви, студентите ќе научат различни начини за моделирање на SQL и NoSQL податоци, да ги организираат во различни складишта на податоци, да дизајнираат и да управуваат со податочни pipelines. Студентите исто така ќе научат како да користат најсовремени алатки имплементирани во простории или облак. По завршување на предметот студентите ќе бидат способни да: 1. Ја разберат архитектурата на современите системи за податоци. 2. Дизајнираат модели на податоци користејќи SQL и NoSQL. 3. Имплементираат ETL процеси за интеграција и трансформација на податоци. 4. Дизајнираат и управуваат со data pipelines. 5. Организираат и управуваат со податочни магацини. 6. Користат современи платформи за обработка и управување со податоци во cloud или локални системи.
  • [E2591] [6 ЕКТС] Дигитален бизнис
    Цели на предметната програма: - Разбирање на основната дефиниција и хиерархија на знаења за дигитален бизнис и разбирање на процесите поврзани со работењето, маркетинг техниките и технолошките прашања на дигиталните системи; - Анализирање на податоците за активноста на корисниците со цел да се донесуваат информирани одлуки во однос на маркетингот и деловниот менаџмент во организацијата и развојот на производот / услугата; - Примена на основните техники на позиционирање на Интернет (SEO) во креирањето на маркетинг имиџот на организацијата, како и брендот на производот (брендирање); - Познавање и разбирање на важноста на интернетот како средина за создавање на социјални и деловни процеси; - Демонстрирање на тенденција за активно користење на интернетот во економските и социјалните активности и во креирањето на сопствената кариера.
  • [C2134] [6 ЕКТС] Бизнис аналитика и моделирање
    Предметот се фокусира на процесот на трансформација на податоците во информации за решавање деловни проблеми во реалниот свет. Предметот има фазен пристап кон генерирање на знаење: прво, се учи дескриптивна анализа каде што се користат визуелни анализи за карактеризирање на податоците; второ, се учи предавачка аналитика која се фокусира на оптималните стратегии што „треба“ да се преземат во иднина; трето, се учи предвидлива анализа, која се фокусира на употреба на алгоритми за предвидување на иднината врз основа на историски податоци. Темите вклучуваат: истражување на податоци, подготовка на податоци, нелинеарно оптимизирање, итн.
  • [6 ЕКТС] Напреден изборен предмет
    • [E3092] Бихевиористичка економија
    • [E3081] ФинТек и дигитални финансии
    • [EACS-19] Визуализација на податоци
    • [EFB-02] Теорија на игри и бизнис стратегија
    • [E2589] Управување бизнис - процеси
    • [E3082] Нови теми во бизнисот и вештачката интелигенција
    • [E2588] Анализа на финансиски податоци
    • [E3083] Применето сметководство
    • [EBEM-504] Меѓународен маркетинг
    • [E2579] Финасии на недвижен имот и анализа на инвестиции
    • [E3087] Анализа на животна средина и сметководство на јаглерод
    • [EBA-075] Ревизија
    • [E3032] Логистика и автоматизација

Семестар 8

  • [CBEE-603] [6 ЕКТС] Економетрија
    Целта на предметот е студентите да стекнат знаења и вештини за примена на статистички и математички методи во анализа на економски податоци. Предметот развива компетенции за конструирање и интерпретација на економетриски модели, тестирање на хипотези и изработка на прогнози. Резултати од учењето: Студентите ќе ги разберат теоретските основи на економетријата и нејзината врска со економијата. Ќе можат да конструираат и интерпретираат модели на линеарна регресија. Ќе стекнат практични вештини за користење на статистички софтвер во економетриска анализа. Ќе бидат способни да применат економетриски методи за анализа и донесување одлуки во економија и финансии.
  • [C2866] [6 ЕКТС] Интелигентни системи и агенти на вештачка интелигенција
    Целта на предметот е студентите да се запознаат со основните концепти, архитектури и примени на интелигентните системи, со посебен фокус на агентски базирана вештачка интелигенција и современите agentic AI системи. Предметот има за цел да развие разбирање за тоа како интелигентните системи го перципираат опкружувањето, обработуваат информации, донесуваат одлуки и дејствуваат автономно. Преку анализа на теоретски модели и практични примери, студентите ќе стекнат знаења за примената на интелигентни системи и автономни агенти во различни области како што се бизнисот, технологијата, анализата на податоци и системите за поддршка на одлучувањето. По завршување на предметот студентите ќе бидат способни да: 1. Ги објаснат основните концепти на интелигентни системи и агентски архитектури. 2. Ги анализираат механизмите за претставување знаење и резонирање во интелигентните системи. 3. Ја евалуираат улогата на машинското учење во интелигентните системи. 4. Дизајнираат основни модели на интелигентни агенти и мулти-агентски системи. 5. Го анализираат концептот на agentic AI и употребата на големи јазични модели во автономни системи. 6. Ги евалуираат етичките и општествените импликации на интелигентните системи.
  • [C2322] [6 ЕКТС] Инфраструктура и технологии на облак
    Овој предмет ги запознава студентите со основните знаења потребни за разбирање на cloud computing од различни перспективи, како технолошки така и деловни аспекти. Студентите ќе научат за различните модели на облак услуги (IaaS, PaaS, SaaS), моделите за распоредување (јавни, приватни, хибридни) и клучните компоненти на облак инфраструктура (VMs, вмрежување, складирање - датотека, блок, објект, CDN). Предметот, исто така, ги опфаќа новите трендови и практики на облак, вклучувајќи - хибриден мултиоблак, микроуслуги, Serverless концептот, DevOps, Cloud Native и така натаму. На крај се објаснети некои други важни теми како што се безбедноста на облакот, следењето и различните работни улоги во индустријата за облак. По завршување на предметот студентите ќе бидат способни да: 1. Ги разберат концептите и архитектурата на cloud computing. 2. Ги разликуваат моделите на cloud услуги (IaaS, PaaS, SaaS). 3. Ги анализираат моделите на распоредување на cloud (јавен, приватен, хибриден). 4. Конфигурираат и управуваат со основните компоненти на cloud инфраструктура. 5. Ги разберат современите концепти како containerization, serverless и cloud-native архитектури. 6. Ги оценуваат аспектите на безбедност и управување во cloud средини.
  • [C2867] [6 ЕКТС] Дипломски труд
    Дипломската работа во студиската програма “Бизнис аналитика и вештачка интелигенција” претставува завршен проект во кој од студентот се очекува да ги демонстрира стекнатите знаења и вештини во текот на студиите преку обработка на реален или симулиран проблем од областа на бизнис аналитика и/или вештачка интелигенција. Од студентот се бара да идентификува истражувачка или апликативна тема, јасно да го формулира проблемот, да спроведе преглед на релевантна литература, да собере и анализира податоци користејќи статистички и аналитички методи како и алатки за вештачка интелигенција (како Python, SQL или BI платформи), како и да ги интерпретира резултатите во бизнис контекст. Работата треба да покаже способност за критичко размислување, решавање проблеми и одлучување базирано на податоци, и да заврши со јасни и аргументирани препораки. Исто така, студентот треба да ги почитува етичките принципи при користење на податоци и академските стандарди за пишување и презентирање на трудот.
  • [6 ЕКТС] Напреден изборен предмет
    • [E3092] Бихевиористичка економија
    • [E3081] ФинТек и дигитални финансии
    • [EACS-19] Визуализација на податоци
    • [EFB-02] Теорија на игри и бизнис стратегија
    • [E2589] Управување бизнис - процеси
    • [E3082] Нови теми во бизнисот и вештачката интелигенција
    • [E2588] Анализа на финансиски податоци
    • [E3083] Применето сметководство
    • [EBEM-504] Меѓународен маркетинг
    • [E2579] Финасии на недвижен имот и анализа на инвестиции
    • [E3087] Анализа на животна средина и сметководство на јаглерод
    • [EBA-075] Ревизија
    • [E3032] Логистика и автоматизација
Google+